• Print
  • Email
June 2011

Wineland Magazine - General

Wellington Wines: Waar wyne ontmoet

Written by Wanda Augustyn

Oom Danie (Spesie) Malan is ’n wyse oom. Nou die dag het hy te vertelle dat Wellington nog altyd twee belangrike W’s op die dorp gehad het wat vir jare reeds op hul eie en in hul eie rigting gegroei het. Nou het dit egter tyd geword dat die twee sáám groei. WANDA AUGUSTYN het by die nuwe hoofbestuurder van Wellington Wyne, Johan Truter, ingeloer om meer te wete te kom oor die nuwe W op dié dorp.

Wellington Wynkelder en Wamakersvallei Wynkelder het geskiedenis gemaak toe daar op 21 Desember 2010 deur beide kelders se lede gestem is vir amalgamasie. Met ’n volslae meerderheid stemme het die aandeelhouers goedgekeur dat die twee instansies nou een word om voortaan besigheid te doen as Wellington Wyne.

“Hier was twee kelders reg langs mekaar met net ’n draad tussenin wat baie dinge in baie opsigte vir jare lank gedupliseer het, maar terselfdertyd en soos oom Danie Malan heeltemal korrek waargeneem het, ook sekere dinge in verskillende rigtings gedoen het. Juis hiérdie feit het gemaak dat ons die sinergie en potensiële voordele nie meer kon ignoreer nie,” vertel Johan.

“Na verskeie pogings in die verlede, het ons met die laaste proses van onderhandelinge op die sinergieë begin fokus, wat al die moontlike negatiewe aspekte goed genoeg oorskadu het dat die onderhandelinge onverwags maklik was. Na al die pogings en jare se geskiedenis van beide kante het almal die besigheidsin ingesien. Daar was min emosie betrokke, miskien omdat die partye twee gelyke vennote is.

“Hierdie was ook nie ’n oorname van een maatskappy oor ’n ander nie. Ons vul mekaar aan in terme van lede, produksiekapasiteit, personeelkundigheid en bemarkingsmetodes. Omdat ons voor die tyd ook heelwat werk ingesit het om die tafel vir die amalgamasie te dek – en hier praat ek van kelderbestuurstelsels, graderingstelsels, finansiële jaareindes, ensovoorts – kon ons verbasend maklik vanjaar op 15 Januarie reeds begin om saam te pars, minder as ’n maand na die amptelike besluit om te amalgameer.”

Dis ’n groot gespot met Fritz Smit, omdat hy glo verantwoordelik was daarvoor dat die “Groot Muur” tussen die kelders geval het. Die spreekwoordelike Great Wall is een dag per ongeluk deur Fritz omgery en vandaar stap die personeel, aandeelhouers en kliënte sommer so oor en weer tussen die twee persele.

“Met die eerste pars agter die rug, is dit duidelik dat die verwagte produksie-sinergieë nou ’n werklikheid is en dat 1 + 1 beslis 3 is! “Hierdie was twee suksesvolle kelders in eie reg voor die amalgamasie. Saam vul ons nou mekaar se leemtes aan en kan ons al die swakplekke wat daar was, sterker maak. Ons behoort aan ons aandeelhouers en ons is in Wellington geleë, daarom was Wellington Wyne die logiese keuse.”

Hoewel die proses sonder veel pyne verloop het, het die nuwe kelder hom spreekwoordelik vasgeloop in Cipro (Companies and Intelectual Property Registration Office) se papier agterstand. Sonder ’n amptelike sertifikaat van naamsverandering vir die nuwe maatskappy, is vordering met die nuwe logo, etikette vir die 2011-oesjaar en ’n vars, nuwe identiteit teruggehou, maar behoort eersdaags “amptelik” te wees.

Die pad vorentoe

Wellington Wyne doen voortaan besigheid met die twee direksies wat as oorgangsmaatreël saamgevoeg is en Martin Malan as verkose voorsitter. Die kelder is in die bevoorregte posisie om Gert Boerssen as produksiebestuurder in die span te hê. Geen personeel het in die proses hul werk verloor nie en Johan glo dis omdat hulle as deel van die amalgamasie die Phambili Wines-maatskappy bekom het, wat produkverspreiding eksklusief vir Woolworths doen en enige moontlike surplus personeelkapasiteite hier aangewend kon word.

Wellington Wyne sal aanvanklik handelsmerkprodukte onder sy eie naam hoofsaaklik in die onmiddellike omgewing en dan later in die groter Suid-Afrikaanse wynmark vrystel. Omdat die ou Wellington Wynkelder nooit groot in die bottelmark was nie, word dinge aansienlik vergemaklik.

“Met Wellington Wyne begin ons met ’n skoon bladsy,” vertel Johan. “Ons wil produkte op die tafel plaas waarop eerstens ons aandeelhouers, personeel en die plaaslike wynverbruiker in Wellington trots kan wees. Ons wil ook ons produkte met trots as produk-ambassadeurs aan vriende, familie en aan die res van die wynpubliek kan aanbeveel.”

Vorige voorsitters en ondervoorsitters van Wellington- en Wamakersvallei Wynkelders, vlnr: Ernst Brink, Petrus Bosman, Petro Malan, Danie (Spesie) Malan, Jannie Bosman, Francois Malan, Johan Truter, Martin Malan en Van der Byl Brink.

Daar sal veral klem gelê word op die Woolworths-wyne wat Wellington Wyne eksklusief vir Woolies “home brands” lewer. “Hier poog ons om verkope te produseer en nie voorraad nie. Dit doen ons deur vooraf ooreen te kom oor die getalle en die kliënt verbind homself dan hiertoe. Dit maak dat ons die gereserveerde stortmaatvoorraad, asook voorraad van die finale produk baie fyn kan bestuur. Met die getal kartonne wat hier ter sprake is, maak dit goeie besigheidsin.

“As ’n stortmaat-produsent alleen sal ons waarskynlik altyd in ’n stryd om oorlewing gewikkel wees. Ons moet noodwendig waarde toevoeg tot ons produkte en nader aan die finale produk kom, al besit ons nie noodwendig die handelsmerk nie. Waardetoevoeging beteken in my siening ook nie altyd om self die finale gebottelde produk te produseer nie, maar ook om wyn in stortmaat eksklusief vir ’n spesifieke handelsmerk te lewer. Ons is dus die produksievennoot vir suksesvolle handelsmerke. Ons probeer ook deurgaans om handelsvennote te vind wat sterk is op die terreine waar ons swakpunte lê en wend in ruil ons sterkpunte aan om hierdie vennote se swakpunte aan te vul – dit maak dat sinergieë regdeur die waardeketting gevorm word.”

Vir Johan en sy span is hierdie die tipe besigheid waar hulle glo hul toekoms lê. “Ons wil ’n produksievennoot wees van landgoedere of ander eienaars van handelsmerke. Sodoende maak almal in die ketting geld – die produsent, die kelder en die handelsmerk-eienaar. Elkeen verrig net die funksie waarin hy goed is.”

Die gesamentlike parskapasiteit van Wellington Wyne is 27 000 ton. Die produkverdeling is ongeveer 45% wit druiwe en 55% rooi druiwe, waarvan uitsluitlik natuurlike wyn gemaak word. Bestaande ooreenkomste vir bestaande handelsmerke (hoofsaaklik Bain’s Way en La Cave) en waar bevredigende opbrengste verkry word, sal behou word. Geen handelsmerk sal egter uit sentiment aan die gang gehou kan word nie.

Vir Johan is die onmiddellike uitdagings, behalwe die papier-oorlog, om die amalgamasieproses uit te bestuur in die kortste moontlike tyd met die minste moontlike ontwrigting. Dis ook vir hom van uiterste belang dat die personeel en aandeelhouers van die nuwe maatskappy ’n hegte eenheid sal vorm met duidelike gemeenskaplike doelwitte.

En vir môre en oormôre?

“Volhoubare uitbetalingsvlakke in ’n hoogs mededingende mark is sekerlik ons grootste uitdaging. As ons produsente nie geld maak nie, faal ons in ons bestaansrede.

“Niks keer ons natuurlik ook om oor die water te loer nie. Die vestiging van Wellington Wyne as ’n verkose produksievennoot van internasionaal suksesvolle handelsmerke is ’n baie bereikbare ideaal.”


Alle paaie lei na Wellington  toe en nou

Wamakersvallei se geskiedenis loop terug na die 18de eeu toe die Franse die kuns van wynmaak na die vallei gebring het. Die kelder is in 1941 in die lewe geroep toe ’n groep wynboere dit gestig het. Die naam gee erkenning aan die pioniers wat hier oornag het en seker gemaak het hul waens is in tip-top toestand voor hulle die wilde woesteny verder noordwaarts aangedurf het. Met meer as ’n halwe eeu se ondervinding in wyn het Wamakersvallei homself gevestig as ’n Nuwe Wêreld-wynprodusent wat ook veral naam gemaak het met hul Pinotage.

Die produksiespan, agter: Marko Roux, Fritz Smit, Hugo Truter en Gert Boerssen. voor: Piet-Neil Rossouw en Chris Smit.


Tot onlangs nog was dié kelder bekend vir sy La Cave-wyne wat vernoem is na die ondergrondse kelder waar dié wyne verouder is, asook die Bain’s Way-reeks enkeldruifsoort-wyne vernoem na Andrew Bain wat vandag erken word as die skepper van die “Weg na die Noorde” met die bou van die Bainskloofpas.

Wamakersvallei was tot nou toe ook die eksklusiewe maker van Woolworths inhuis-handelsmerke soos die Zesty White, Juicy Red, ensovoorts.

Die Wellington Co-operative Winery is reeds in 1906 met 15 lede gestig. In 1934 besluit die lede op likwidasie – die oorsaak daarvan hoofsaaklik dat Rhodes Fruit Farms, wat ook ’n lid was, sy plase in Wellington aan privaat eienaars verkoop het. In dieselfde jaar, op 9 November 1934, is die Wellington Wynboere Koöperatiewe Maatskappy Beperk gestig. In 1995 is die naam gewysig na Wellington Wynkelder Koöperatief Beperk. Dié kelder het homself onderskei as ’n gesogte produksievennoot van handelsmerk-eienaars wat vandag nog die ruggraat van die Suid-Afrikaanse wynbedryf vorm.